Phillips 66 ve Valero, Kaliforniya’daki rafinerilerini kapatarak büyük mali kayıplara neden oldu.
Kapatmaların Etkisi
Phillips 66, 2024 yılında Los Angeles’taki rafinerisini kapatma kararı alırken, Valero da 2025 yılında Benicia rafinerisini devre dışı bırakma planlarını açıkladı. Bu iki rafineri, Kaliforniya’nın rafinaj kapasitesinin yaklaşık %18’ini temsil ediyordu. Kaliforniya’nın akaryakıt pazarı, kapasite kaybı yaşandığında bu durumun pompa fiyatlarına yansıdığı bir yapıya sahip.
Bu kapanmalar, Kaliforniya’daki rafinerilerin kârlarının artması için yapılan devlet denetimlerinin arttığı bir dönemde gerçekleşti. 2023’te kabul edilen SB X1-2 yasası, yeni bir Petrol Pazar Denetim Dairesi oluşturdu ve Kaliforniya Enerji Komisyonu’na rafinaj marjlarını sınırlama ve bu sınırın üzerindeki kârları cezalandırma yetkisi verdi. 2024’teki ABX2-1 yasası ise ek envanter ve bakım gerekliliklerini içeriyordu. Bu durum, şirketlerin Kaliforniya’daki düşen akaryakıt talebiyle birlikte baskı altında kalmalarına neden oldu.
Finansal Kaybın Hesaplanması
Rafineri ekonomisi karmaşık bir yapı sergilese de, kayıpların temel hesaplaması üç ana sayıdan oluşuyor. Öncelikle, “crack spread” dediğimiz kavram, bir rafinerinin ham petrol için ödediği fiyat ile elde ettiği ürünlerin fiyatı arasındaki farktır. Tipik bir “3-2-1” crack varsayımı ile hesaplama yapıldığında, Kaliforniya akaryakıt fiyatları ve ham petrol fiyatları dikkate alındığında, bu iki rafinerinin günlük yaklaşık 255.000 varil üretim yaptıkları göz önüne alındığında, kapanma döneminden itibaren bu rafinerilerin yaklaşık 1,6 ile 2,2 milyar dolar arasında bir gelir kaybı yaşadığı tahmin ediliyor.
Pazarın Tepkileri ve Geleceği
Kaliforniya’daki rafineri kapanmalarının ardından akaryakıt fiyatlarının artması bekleniyordu, ancak LA spot akaryakıt fiyatı ile Gulf Coast akaryakıt fiyatı arasındaki fark yalnızca ortalama 4 cent artış gösterdi. Bu durum, kapanmaların etkisinin sınırlı olduğunu gösteriyor. Ayrıca, Kaliforniya’nın akaryakıt fiyatları zaten ithalat maliyetleriyle belirleniyordu.
2026 yılında yaşanan yüksek akaryakıt fiyatları, yalnızca Kaliforniya ile sınırlı kalmadı. Global olarak da akaryakıt ve dizel fiyatları yükseldi. Bu iki rafineri, dünya genelindeki fiyat artışlarından faydalanma fırsatını kaçırdı.
Rafineri İşletmeciliğinin Zorlukları
Rafineri işletmeciliği, her zaman zorlu bir iş olarak biliniyor. 2020, 2021 ve 2024 yıllarında yapılan hesaplamalarda bu rafinerilerin kârlılıklarının sıfıra yakın olduğu görülüyor. Valero, Batı Kıyısı’ndaki rafineri segmentinin 2004 yılından bu yana yaklaşık %30’unda zarar ettiğini bildirdi. Phillips 66 ise 2012’den bu yana Batı Kıyısı’ndaki rafinerilerinin çoğunda zarar kaydetti.
Politik ve Ekonomik Sonuçlar
Kapanmaların ardından, Kaliforniya’daki enerji politikalarının geleceği hakkında endişeler artarken, federal hükümetin bu rafinerileri yeniden açma çağrısında bulunduğu bildirildi. Eski Başkan Trump, Kaliforniya’daki rafinerilerin kapanmasını eleştirirken, yüksek akaryakıt fiyatlarını bu kapanmalara bağladı. Bu durum, Kaliforniya’daki enerji politikalarının değişen dinamiklerini de gözler önüne seriyor.
Kaliforniya, uzun yıllar enerji ithalatı yapan bir bölge olma özelliğini taşırken, şimdi yeşil enerji geçişi ile birlikte enerji üretiminin ekonomisi giderek daha fazla ihracat pazar potansiyeline dayanıyor. Bu değişim, yenilenebilir elektrikte de kendini göstermeye başladı.
